Het oudste Christusmonogram  is de Chi-Rho of PX is, gevormd door de Griekse letters X

(Chi) en P (Rho), de eerste letters van het Griekse ‘Christos’, wat  ‘Gezalfde’ betekent. Het

werd als een zegeteken gebruikt sedert  het Edict van Milaan van 313, het verdrag waardoor

keizer Constantijn de godsdienstvrede uitvaardigde. Constantijn schreef  de overwinning op

zijn tegenstrever Maxentius bij de Milvische brug over de Tiber in 312 toe aan dat teken dat

in de wolken verscheen. Het werd een begin van zijn bekering tot het christendom. Het

monogram wordt ook omgeven door een zegekrans. Soms wordt de Chi-Rho vergezeld

van de Alfa en de Omega met de betekenis van: Christus, begin en einde van alles.

Foto: Sint-Willibrorduskerk, Wulpen.

Het Christusmonogram IHS ontstond in de middeleeuwen naast de Chi-Rho, en werd

overgenomen en verspreid door de Jezuïeten, definitief gesticht door Ignatius van Loyola in

1539. De letters IHS zijn de eerste letters van de Griekse naam voor Jezus, maar kregen de

betekenis in het Latijn van ‘Jesus Hominum Salvator’, ‘Jezus Verlosser van de mensen’. Het

monogram staat hier op de deur van een tabernakel.

Foto: Sint-Willibrorduskerk, Wulpen.

In het Christusmonogram IHS staat op de H soms een kruisje en eronder drie nagels, die verwijzen naar het lijden en de kruisdood van Christus.

Foto: de Gesùkerk, Rome.