1. •Project dr. Willem Kuiper Leerstoelgroep Historische Nederlandse Letterkunde Universiteit van Amsterdam.
   

2. •Multimediale editie van het Legenda aurea handschrift voor de Regulieren te Amersfoort  ‘In den Birk’ 1438.

Het projectvoorstel luidt als volgt: de Stichting Musick's Monument stelt zich ten doel het uitbrengen van een multimediale editie van de Legenda aurea handschriften UBA Amsterdam VI B 14 (Winterstuk) en VI B 15 (Zomerstuk). Beide handschriften zijn afkomstig uit het Utrecht van 1438  en geschreven in een zeer zuivere taal en spelling. Dit betekent dat ze bijzonder representatief zijn voor hoe men in het jaar 1438 in Utrecht schreef, spelde en sprak. Beide handschriften zijn eigendom geweest van het Amersfoorter Regulieren-klooster "In den Birk".

Zie als voorbeeld van het project de multimediale edities HS 4 & HS 5 Huis Bergh

In het Musick’s Monument Brugge/Amersfoort project zijn legenden uit de “Legende aurea”, in beeld gebracht door Hans Memling, het atelier van Willem Vrelant, reeds gedigitaliseerd.  De Ursulaschrijn 1489 en het Missale Manuscripta 1475-1476 staan hierin centraal.

Via onderstaande links zijn DEMO'S van deze verschillende onderdelen te bezichtigen. 

In Amersfoort had Geert Groote zoveel succes dat daar in 1395 een fraterhuis werd gesticht, waarvan de kerkelijke waardigheid niet onmiddellijk werd aanvaard. Onder de druk daarvan kwam een aantal broeders er in 1399 toe op de Sint-Andrieskamp buiten de poort van Amersfoort een klooster te stichten waar zij volgens de regel van Tertiarissen gingen leven. Johan van Ingen zegt hierover in zijn in 1657 geschreven ‘Geschiedenissen’ dat toen het huis van de broeders te klein werd, ook omdat enkele fraters van de school te Amersfoort zich bij hen voegden, Wouter van Vloowijck hun zijn kamp land in De Haghe gaf. Daar begon Harman Snijder op St Crucis exaltationis avont anno 1403 de bouw van een klooster dat in 1405 voltooid werd en dat werd genoemd.

Daarheen verhuisden de fraters, behalve Jan van Lemego en enkele anderen, die in het fraterhuis bleven. Zij hielden vast aan de regel van de Broeders des Gemeenen Levens en zij werden tenslotte door de Kerk aanvaard.

    Het klooster in De Birkt kwam tenslotte voort uit de groep Tertiarissen op de St-Andrieskamp die zich van de Broeders des Gemeenen Levens hadden afgescheiden. Zij leefden tot 1416 onder leiding van Willem Hendriks, die in 1414 overleed, en zijn opvolger Gosuinis van Zanten. Deze laatste bracht de Tertiarissen ertoe in 1416 of 1417 de regel van de Kanunniken van Sint-Augustinus aan te nemen. De Regulieren verenigden zich dus met het klooster te Windesheim bij Zwolle, waar mede geïnspireerd door de prediking van Geert Groote, de monniken hadden besloten tot het strenger volgen van de regel van Sint-Augustinus. Hun huis op de Sint-Andrieskamp bleek al snel te klein en daar kwam bij dat men er voor vreesde dat het als buiten de muren gelegen versterking door belegeraars zou kunnen worden gebruikt. In 1419 begon daarom de bouw van het klooster in De Birkt dat in 1420 door de Regulieren werd betrokken.

(Ten westen van het gerecht Isselt lag de buurtschap ‘De Birkt’ die ook nu nog net over de gemeentegrens van Amersfoort onder Soest is te vinden.)

De uit het klooster Mariënburg afkomstige broeder Lambert vertelde de secretaris van Naarden die Soest in 1525 bezocht, dat Jacob van Gaasbeek zijn huis in De Birkt aan de Augustijnen had geschonken. Dit huis, waarschijnlijk bestaande uit een stenen toren met bijgebouwen, zal de nodige verbouwingen hebben moeten ondergaan om er de monikken te huisvesten en een kapel te maken. Zij noemden hun klooster Mariënhove. Het Sint-Andriealtaar werd daarheen met paard en wagen vervoerd. Tegen een jaarlijkse lijfrente schonk de uit Amersfoort afkomstige Deventer kanunnik Hendrik Camerman het klooster een aantal landerijen.

     Mariënhove heette in de volksmond dat Cloester in de Birk. Volgens Matthaeus die zich baseerde op een uit het klooster afkomstig maar nu verloren gegaan document, werd op 7 mei 1519 herdacht dat de eerste steen honderd jaar tevoren was gelegd. Bij die vermelding wordt ook de officiële naam van het klooster genoemd, die in vertaling luidt: De Hof der zalige Maria in de Birckt. 

Uit Soest, Hees en de Birkt

Jan H.M. Hilhorst & Jos G.M. Hilhorst