Writing With Ease
 
Het schrijfprogramma van Susan Wise Bauer (SWB)
 
Dit schrijfprogramma bestaat (momenteel) uit een hardback ‘The Complete Writer. Writing With Ease, Strong Fundamentals’ van SWB van 300 pagina’s en 2 werkboeken WWE I en WWE II van elk 400 pagina’s. Writing With Ease III kan bij Amazon inmiddels voorbesteld worden.
 
Dit schrijfprogramma beoogt leerlingen 4 jaar lang te begeleiden bij het leren schrijven. SWB’s meent dat schrijven niet natuurlijk komt (zoals spreken) maar het resultaat is van een gedisciplineerde training. WWE is hierdoor geen modern creatief schrijfprogramma waarbij leerlingen mogen schrijven over wat hen bezielt tot het op een dag goed is. Maar enkele leerlingen hebben talent, de meesten moeten het schrijven stap voor stap leren.
 
SWB kan het weten. Ze heeft 15 jaar ervaring met het onderwijzen van de schrijfkunst. In het hoofdstuk ‘Why Writing Programs Fails’ legt SWB uit waarom de meeste moderne schrijfprogramma’s falen.  Leerlingen van de basisschool (en veelal ook oudere leerlingen) krijgen nauwelijks training in het verwoorden van ideeën en gedachten. Wanneer deze stap onvoldoende beoefend wordt, zullen de meesten blijven staren naar een wit vel papier.....
 
Het gaat in de eerste fases daarom niet om creatief schrijven. Het gaat in WWE vooral om ‘Strong Fundamentals’ en dat betekent stap voor stap door oefeningen ongearticuleerde ideeën omzetten in gearticuleerde en deze vervolgens vormgeven in grammaticale correcte volzinnen. De oefeningen daarvoor bestaan uit teksten leren te lezen, kopiëren (copy-work), navertellen, analyseren en een oordeel bondig formuleren.
 
SWB kiest voor de oefeningen teksten uit welbekende kinderboeken. Dit stimuleert het  enthousiasme van leerlingen. ‘Mum, this is about Charlotte’s Web!’ ,‘Wow, The Little House on the Prairie!’ SWB heeft goed in de gaten dat herkenbare teksten meer ijver oproepen.  
 
Wij geven Engelstalig thuisonderwijs en beschikken over Engelstalige kinderboeken. WWE past goed in ons programma. Maar is het ook geschikt voor een Nederlandstalige (thuis-) school? Het concept is zeker bruikbaar en zelfs aan te bevelen. En 1/4 van de gebruikte kinderboeken is naar het Nederlands vertaald, zoals ‘Het Kleine Huisje op de Prairie’. Maar voor een Nederlandstalige (thuis)school volstaat ‘Writing With Ease, Strong Fundamentals’, het boek waarin het programma uiteengezet wordt. Je kunt zelf de bijpassende werkboeken maken met stukken tekst uit geliefde (kinder)boeken. Dit lijkt omslachtig maar het is juist leuk om stukken tekst kris-kras uit je (thuis)school te nemen, zoals teksten uit een geschiedenisboek, biologieboek en geliefde leesboeken.  
 
Een opvallend kenmerk van de werkboeken is dat de oefeningen 10 tot 15 minuten in beslag nemen (4 dagen per week) en ook grammaticale kennis bijbrengen. Dit maakt het een zeer kindvriendelijk programma.
 
Is er een overlap met het taalprogramma First Language Lessons van SWB? Ja, de stukjes grammatica overlappen elkaar. Is dat erg? Kun je teveel grammatica krijgen? Ik kreeg op school te weinig grammatica en dat leidt tot onzekerheid. Ik ben derhalve gebrand op goede grammaticale training. Daarom vind ik een beetje overlap niet ergerlijk want ik kan de schade ervan niet inzien. (Wel van te weinig).
 
Tot slot het financiële aspect. Moet je alle kinderboeken waarvan het programma gebruik maakt op voorhand aanschaffen en (voor)lezen? Neen. Alhoewel dit zonder twijfel het werkplezier van de leerling verdubbelt. Maar bedenk dat er veel boeken behandeld worden en dat het bijna ondoenlijk is die allemaal in huis te hebben. Je kunt een paar lenen van de bibliotheek (Nederlandse vertalingen), een aantal tweedehands aanschaffen en een aantal teksten kun je kosteloos downloaden van web-sites, zoals bijna alle gedichten, met name die van Robert Louis Stevenson.
 
Je kunt behalve door de keuze Nederlandstalig te onderwijzen dus ook vanuit kostenbesparend oogpunt besluiten de werkboeken niet aan te schaffen. Dit vereist wat voorbereiding maar wanneer je de leerprincipes hanteert, kun je uitstekend les geven. Als alle thuisonderwijs-ouders in Nederland en België die dit programma willen volgen samenwerken (en elkaar boeken uitlenen) dan is dat niet alleen kostenbesparend maar ook leuk voor de leerlingen omdat dit programma een opstapje kan zijn naar een kinderboeken-club.
 
Is er nog een kritische opmerking te maken? De werkboeken gaan voor ons iets te langzaam. We doen daarom 2 lessen per dag. Je kunt zelfs meer lessen per dag geven. Dat is het handige van thuisschool. Je kunt het tempo aanpassen aan het leervermogen van je kind.
 
Hoeveel sterren krijgt WWE van mij? Vijf. En van dochterlief? Ook vijf. Zij besloot zelfs SWB een briefje te sturen in het kader: ‘Schrijf een kort dankbriefje’ (uit het taalprogramma First Language Lessons van SWB).
 
Nadat wij het bedank-briefje al weer vergeten waren, viel er op een dag een handgeschreven brief van SWB in onze bus, gericht aan dochterlief. In de brief stimuleert SWB dochterlief enthousiast door te gaan met (leren) schrijven. Dat is aardig maar gelukkig onnodig.
 
Paula Kuitenbrouwer
2009
Writing With Ease
Tuesday, January 13, 2009