Sinds enkele maanden is er in Leiden en omstreken een nieuw initiatief op het gebied van de ziekte van Parkinson en beweging. In samenwerking met dansschool Salsaventura in Den Haag & dansschool Dos Bailadores te Leiden werd recentelijk aan een dertigtal Parkinson Patiënten Salsa dansles gegeven.
De resultaten zijn volgens Morry Crispijn, oprichter van Salsaventura (en tevens docent) 'spectaculair'. Dat wil zeggen dat het voor mensen met de ziekte van Parkinson heel goed mogelijk is om de basis van de Salsa dans te leren. In Januari 2008 gaan er daarom twee cursussen van start: een voor beginners, en een voor gevorderden. Details van de cursus vindt U onder de link 'waar'.


Hieronder een kort verslag van Daniel Waterman:

Inspiratie:


Ik kreeg het idee om mensen die de ziekte van Parkinson hebben aan het dansen te krijgen na het lezen van het boek 'A leg to stand on' van de wereldberoemde neuroloog Oliver Sacks. Sacks schrijft uit eigen ervaring over wat hem overkwam toen zijn been enige tijd in het gips moest na een nare val waarbij hij zijn been brak. Kort beschreven ontdekte hij dat hij alle controle over zijn been kwijt was, en dat revalidatie daardoor een pijnlijke strijd werd om de macht over zijn 'verdwenen' been terug te krijgen. Het doorslaggevende moment kwam terwijl hij naar een geliefd stukje muziek luisterde. Sacks beschrijft het menselijke lichaam als een symfonie waarin alle delen met elkaar verbonden zijn door de muziek.
Het uitvallen van een lichaamsdeel, of van diverse fysieke vermogens, zoals bewegingsvermogen, cognitieve vermogens enzovoorts, zoals dat gebeurt bij Parkinson, is een pijnlijke aantasting van de zelfstandigheid en identiteit. Om deze vermogens enigszins te behouden is de patiënt gebonden aan intensief en constant oefenen, therapieën, en het gebruik van medicijnen, met alle bijwerkingen. Dankzij het boek van Sacks besefte ik dat er allicht gebruik zou kunnen worden gemaakt van vermogens die de patiënt nog wel bezit, maar allicht niet gebruikt, om het bewegingsvermogen te bevorderen. Vanuit mijn interesse in bewustzijnsverruimende middelen, zijn er in de loop der jaren neven interesses ontstaan voor de therapeutische mogelijkheden van het stimuleren van bewustzijn en aandacht, en voor de positieve invloed van muziek, ritme en geluid op zowel lichamelijke als geestelijke gezondheid. Uit eigen ervaring heb ik ondervonden dat het dansen op de maat van ritmische muziek een licht bewustzijnsverruimende invloed heeft. Zodoende heb ik ervaren dat muziek delen van de hersenen aan het werk zet die ik normaliter niet bewust gebruikte. Dat inzicht leidde ertoe dat ik me ging interesseren voor de vraag of mensen die om welke reden dan ook bepaalde bewegings problemen hebben door neurologische problemen, allicht door muziek en ritme op een andere manier zouden kunnen compenseren voor die functies die verloren waren gegaan. Is het misschien zo dat bij deze mensen het gevoel voor ritmes intact is? Tenslotte is het zo dat het hart blijft kloppen, en dat is ook een oerritme die we allemaal kennen.


Ik besloot de proef op de som te nemen door met mijn moeder enkele basispassen Salsa te proberen. Dit bleek minder moeilijk dan ik had gedacht. De volgende stap was om een Salsa leraar te benaderen met het idee. Morry Crispijn is niet alleen een getalenteerde docent, in de lessen heb ik ontdekt dat hij buitengewoon goed analytisch kan denken, en goed begrijpt waar de cursist bij het leren van danspassen moeite mee heeft. Morry was meteen enthousiast voor het idee, en gedurende de volgende weken hebben we een proefles georganiseerd. De proefles werd gegeven in het AFP bewegingscentrum in Katwijk a/d Rijn. Alle deelnemers waren enthousiast. John Voorham, bewegingstherapeut in het centrum stelde meteen voor om een proefles te geven op de jaarlijkse bijeenkomst van Parkinson Patiënten te Hillegom. Zodoende kwam het balletje aan het rollen.


Het blijkt dat het idee om met Parkinson Patiënten Salsa te dansen op precies het juiste moment komt. Er is momenteel veel onderzoek gaande over Parkinson en beweging. Toen ik het VU in Amsterdam belde, om te zien of er belangstelling was voor het fenomeen Parkinson en dans, bleek er net een onderzoek te zijn afgerond naar de positieve invloed van auditieve 'cues' op de beweging bij Parkinson. Dat onderzoek maakte gebruik van oortelefoons die een piepje gaven om de patiënt te stimuleren. Ik moet bekennen dat ik me meteen afvroeg waarom geen swingende muziek? Er werd enthousiast gereageerd op het idee om in het kader van een onderzoek een vooronderzoek te doen naar de effecten van de Salsa. Dat onderzoek, en de cursus zijn net afgerond. Wij wachten met spanning om te zien of er meetbare resultaten zullen zijn. Maar zelfs als die resultaten uitblijven, dan nog zijn er de vele onmeetbare voordelen van het dansen:


  1. •Dansen is gezond. Volgens recent onderzoek staat Salsa, bijna gelijk aan topsport.

  2. •De bewegingen worden uitgevoerd terwijl de geest eigenlijk met andere dingen bezig is. Dit is een belangrijk verschil met fysiotherapie of conditietraining waar het lichaam het doel is van de oefening. Bij Salsa dans je met een partner, en dat zorgt ervoor dat je meer met de muziek en de partner bezig bent dan met oefenen.

  3. •Er is een sociaal aspect aan dansen. Je bent even onder de mensen, niet met je ziekte bezig en met alles wat je niet kunt. Tevens kan er in een ontspannen atmosfeer vriendschap ontstaan, en kan er over van alles worden gesproken.

  4. •Het dansen brengt bijna terloops allerlei bewegingen met zich mee die we haast nooit bewust maken in het dagelijks leven. Daardoor wordt zowel het spontaan bewegen, als het zeer bewust
    bewegen gestimuleerd.

  5. •Veel Parkinson Patiënten zijn sociaal geïsoleerd door de vele problemen, en helaas door verlegenheid om hun problemen. Dansen brengt ontspanning in de zaak.

  6. •Er zijn steeds meer jonge mensen met Parkinson. Dansen is allicht een uitkomst voor deze mensen, die een stuk sociaal leven moeten missen.

  7. •Helaas heeft de ziekte van Parkinson niet alleen voor de patiënt problemen, maar ook in de relatie met de partner. Daarin speelt isolement en een gebrek aan 'lol' en ontspanning een grote rol. Het samen dansen kan daarin allicht voor sommigen een doorbraak betekenen.


Het boek van 'A leg to stand on' van Oliver Sacks,

is verkrijgbaar bij Amazon, klik op de afbeelding:

 

 

muziek aan/uit